Lelie

De Aziatische lelie, de lilium, is de meest voorkomende lelie in Nederland. Hoewel de naam anders doet vermoeden, groeit deze lelie niet alleen in Azië, maar ook in Europa en Amerika.

Hij wordt gekweekt als snijbloem en als potplant, en de grote, trompetvormige bloemen zijn er in een groot aantal kleurstellingen, zowel eenkleurig als met meerdere kleuren. Bekende varianten zijn de witte-, rode- en de Turkse lelie.

Als één bloem een betekenis heeft, dan is het de lelie wel. De lelie staat letterlijk bol van de symboliek; ze vertegenwoordigt beminnelijkheid, zuiverheid, liefde, vruchtbaarheid, vrouwelijkheid, eenheid en vergankelijkheid, allemaal in één bloem.

Hoe plant je de lelie?

Koop in het voorjaar of najaar leliebollen en plant ze direct in de grond. Over het algemeen geldt dat hoe groter de bol is, hoe groter ook de bloem is.

Plant de bollen ongeveer 10 tot 15 cm diep. De afstand die je moet houden tussen de bollen is afhankelijk van de bolgrootte. Dit is meestal tussen de 20 en 40 cm. Zorg voor grond die goed waterdoorlatend is en geef de bollen voldoende water, maar overdrijf het niet.

Aan het einde van het bloeiseizoen kun je de dode bloemen en zaaddozen verwijderen. Laat de bladeren afsterven en haal ze daarna weg. Hoe langer de bollen op een vaste plek staan, hoe mooier en imposanter de kluit zal uitgroeien. Wij adviseren om elke drie tot vier jaar de bollen te verplanten om ze gezond te houden.

 

Hoe vermeerder je de lelies?

Als je van tuinieren én een uitdaging houdt, dan kun je ook een poging wagen om zelf lelies te vermeerderen.

Je kunt het zaad opvangen en lelies uit zaad opkweken. Je moet hier wel tijd en geduld voor hebben, omdat het zaad een koudeperiode nodig heeft om te kunnen ontkiemen. En daarna kan het nog tot vier jaar duren voor je resultaat hebt. Een echte tuinier heeft gelukkig geduld in overvloed!

Ook maakt deze plant elk jaar nieuwe bolletjes aan, zogenaamde broedbolletjes. Eens in de drie tot vier jaar moet je jouw lelie verplanten en dat is een mooi moment om meteen al die broedbolletjes te oogsten. De planten die opkomen uit de broedbolletjes zijn identiek aan de moederplant.

Is de lelie giftig?

WAARSCHUWING voor de Aziatische lelies, lilium

Lelies, maar ook het water waar ze in staan, zijn zeer giftig voor katten. Bij een vergiftiging kan acuut nierfalen het gevolg zijn en dan is het zaak om zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan.

Helaas trekt de geur van de lelie katten aan, en zijn ze geneigd om te likken of zelfs te kauwen aan de lelie, met ernstige gevolgen. Zorg er daarom voor dat de plant of bloemen altijd buiten bereik van de katten staan.

Diverse andere lelie soorten

Er zijn veel planten die de naam lelie in hun naam dragen. Dit betekent overigens niet dat ze ook familie zijn van de Aziatische lelie; integendeel, de meeste andere soorten zijn zelfs niet in de verte verwant.

Waterlelie - Nymphaea: Deze mooie drijvende waterplant, die herinneringen oproepen aan het sprookje van de Indische Waterlelies in de Efteling, kun je in heel Europa, Azië en Noord-Afrika vinden. In de symboliek staan ze voor reinheid.

De bloeitijd is van mei tot augustus, en als je een vijver, rivier, sloot of plas ziet waar waterlelies op groeien, dan weet je zeker dat de waterkwaliteit goed is. Deze waterplant leeft namelijk van voedingsstoffen in het water, waardoor algengroei beperkt wordt.

Afrikaanse lelie - Agapanthus africanus: Herkenbare, grote kluiten blauwe en witte bloemen. Met name het blad heeft wel wat weg van de daglelie. Het is een heel simpel te verzorgen plant, die je tuin opfleurt met grote hoeveelheden bloemen in wit en diverse schakeringen van blauw en paars. Het is niet voor niets zo’n populaire tuinplant!

Vredeslelie – Spathiphyllum: Deze van oorsprong Zuid-Amerikaanse plant is in Nederland beter bekend als de lepelplant of de vaantjesplant, maar het uit het Engels vertaalde ‘vredeslelie’ klinkt toch een stuk mooier. Deze kamerplant is een geweldige luchtverfrisser! Hij produceert veel zuurstof en haalt schadelijke stoffen zoals benzeen en formaldehyde uit de lucht. Wat kun je nog meer wensen?

Paddenlelie - Tricyrtis formosana: Deze prachtige bloem wordt ook wel de armeluisorchidee genoemd, en dat is gemakkelijk te begrijpen; orchideeën zijn altijd heel kostbare bloemen geweest, maar deze lelie, die minder prijzig is, doet in niets voor ze onder.

Lelietje van dalen - Convallaria majalis: Het lelietje van dalen of meiklokje groeit graag in bosrijke omgevingen. Het is een giftig plantje, maar met een goede reden. Ze bevatten hartglycosiden, wat bij inname giftig is, maar dat tegelijkertijd een krachtig medicijn is. Het wordt door de farmaceutische industrie toegepast voor bepaalde hartklachten.

Er is een mooie traditie in Frankrijk en Wallonië waarbij op 1 mei de kinderen lelietjes van dalen geven aan hun moeders en oma’s.

Daglelie - Hemerocallis fulva: De naam van deze plant slaat op de bloeiwijze van de plant. De bloem gaat bij zonsopgang open en sterft af bij zonsondergang. De plant heeft vrijwel geen onderhoud nodig en er zijn ondertussen duizenden varianten verkrijgbaar. De vrolijke kleurstelling is een feest voor je tuin, en daarnaast is de daglelie ook nog eens eetbaar. Ze smaken fris en knapperig, hoewel de donkerdere varianten wat pittig kunnen zijn. Eet smakelijk!

Palmlelie - Yucca filamentosa: Een lelie uit weer een heel andere hoek; de yucca is een vaste plant met witte bloemen, die ook in de winter voor groen in je tuin zorgt.

Hartlelie - Hosta sieboldiana: Deze plant, die vroeger ook wel funkia genoemd werd, is nu beter bekend als de hosta. Het is een plant uit het verre oosten en hij komt uit dezelfde familie als het lelietje van dalen; de Asparagaceae (aspergefamilie). Ook van deze plant zijn tegenwoordig duizenden varianten, waarvan de meesten het prima doen op een schaduwrijke plek.

Wist je dat...

De symboliek van de vrouwelijkheid bij de lelie hand in hand gaat met zuiverheid. De witte variant van de Aziatische lelie (lilium) heet niet voor niets de madonnalelie; zeker in het christendom is dit een verwijzing naar de maagdelijkheid en zuiverheid van de heilige maagd Maria. Je ziet de bloem dan ook vaak terugkomen in bruidsboeketten en bij religieuze uitingen.

Daarnaast is de bloem met haar serene schoonheid ook een krachtige symbolische aanvulling bij de uitvaart.