Hyacint

De heerlijke geur van een bloeiende hyacint is onlosmakelijk verbonden met de lente. Deze bolbloem laat in het voorjaar prachtige bloemen zien.

Bloeitijd

De hyacint is een bolgewas, waarvan de bol groter is dan die van een krokus of tulp. Uit de bol groeien enkele lange, dikke bladeren met een ronde punt. Tijdens de bloei groeit uit het midden een stengel, vol met roze, paarse, witte, gele of rode bloemen. Deze bloemknoppen worden nagels genoemd en aan één stengel kunnen tot wel 50 nagels zitten. Aan de bol is moeilijk te zien welke kleur een hyacint wordt, en dat hebben kwekers vaak opgelost door het plastic bakje waar de bol in zit dezelfde kleur te geven als de bloemen.

In huis kunnen hyacinten het hele jaar door bloeien, maar van oorsprong is het een echte voorjaarsbloeier die van maart tot mei de wereld wat geuriger maakt.

Om insecten te lokken geven hyacinten namelijk een sterke geur af. Bij sommige kleurvarianten, zoals de paarse, sterker dan bij andere kleuren. Het kan zijn dat je de geur te sterk vindt, of dat je er hoofdpijn van krijgt. In dat geval is het maar goed dat ze zo veelzijdig zijn. Je kunt ze buiten planten en dan genieten van die uitbundige bloemstelen, terwijl de geur vervliegt in de wind.

Hoe verzorg je de hyacint...

In huis

De hyacint is een veelzijdige bloem voor in huis. Je kunt de bol in een pot planten, alleen of met een paar bij elkaar. Let er hierbij wel op dat de bollen elkaar net niet raken. Laat de kluit niet uitdrogen en houd de temperatuur rond de 18 graden. Houd er rekening mee dat de pot kan omvallen wanneer de bloemen in volle bloei staan. Pothyacinten bloeien ongeveer 12 tot 16 dagen.

Op vaas

Misschien ken je ze nog van vroeger, een bloembollenvaas, met die karakteristieke zandlopervorm, met water gevuld, en steunend op de taille van de vaas de hyacintenbol. Deze vaas wordt ook vaak gebruikt met een amaryllisbol. Een prachtig gezicht om het weelderige wortelstelsel in het water te zien groeien, met de uitbundig groeiende plant er bovenuit.

Wil je ook een hyacint op vaas? Vul het glas met water tot het net niet de onderkant van de bol raakt. Zet daarna het glas met de bol op een koele, donkere plek (een kast kan al voldoen) tot er een aardig wortelstelsel ontwikkeld is, en de hyacint ongeveer 5 cm uitgelopen is. Een tip: neem geen al te grote bol, al lijkt dat nog zo mooi. Een in volle bloei staande hyacint zal de vaas doen kapseizen en je zult niet de eerste zijn die ’s morgens de kamer binnenkomt om de scherven van de vaas op de grond terug te vinden. Maar wie weet brengen ze wel geluk :-)

Tenslotte zijn er ook hyacinten die als snijbloemen gekweekt worden. Het is dus ook altijd mogelijk om een bosje hyacinten in een vaas op tafel te zetten. Een interessant weetje is dat de hyacint als een van de weinige bloemsoorten niet gevoelig is voor het slijm dat de narcis uitscheidt. Je kunt zo’n boeket dus mooi combineren met narcissen.

In de tuin

Hyacintenbollen kun je het beste in de herfst of winter poten. In tegenstelling tot narcissen en tulpen kunnen ze niet goed tegen kou, dus probeer ze daartegen te beschermen door ze wat dieper te poten en ze af te dekken met bijvoorbeeld een laag tuinturf, stro of mulch. De aarde moet goed gedraineerd zijn; deze bollen houden niet van drijfnatte voeten. Verder heb je er eigenlijk geen omkijken naar. Ze kunnen in groepjes bij elkaar geplant worden, of wat meer verspreid. Ze hoeven niet onderhouden of gesnoeid te worden.

Wat als de hyacint uitgebloeid is?

Wanneer de bollen zijn uitgebloeid kun je ze ook gewoon laten zitten waar ze zitten en ook dan zul je zien dat ze het volgende jaar weer hun kopjes boven de grond steken. Je kunt de bollen ook opgraven, maar dit hoeft niet per se. Dan laat je na de bloei de bollen en de bladeren afsterven voordat je de bollen opgraaft. Bewaar ze op een donkere, koele en goed geventileerde plek om het volgende voorjaar weer veel plezier van ze te hebben.

Waar komt de hyacint vandaan?

De naam hyacint komt uit de Griekse mythologie. Hyacinthus was een Spartaanse prins en een halfgod en werd aanbeden door de god Apollo. Volgens de verhalen hielden Apollo en Hyacinthus een wedstrijd discuswerpen, waarbij Hyacinthus dodelijk getroffen werd door een discus. Om te voorkomen dat Hades het lichaam mee kon nemen naar de onderwereld, schiep Apollo uit het bloed van Hyacinthus een bloem; de hyacint.

Toch komt de Nederlandse hyacint van oorsprong niet uit Griekenland, maar uit het Aziatische deel van Turkije. Aan het einde van de 16e eeuw werden de voorouders van de huidige hyacint, de wilde Hyacinthus orientalis, naar Nederland gebracht.

In de 18e eeuw liet deze bloem weer van zich horen, ditmaal door een echte hyacint-mania. Madame de Pompadour, de maîtresse van de Franse koning Louis XV, hield zo van de schoonheid en geur van dit in Nederland gekweekte bolgewas, dat ze de tuinen en het paleis van Versailles ermee vol zette. De Franse elite haastte zich om dit voorbeeld te volgen, waardoor de Nederlandse hyacint een tijdlang ongekend populair was, bijna vergelijkbaar met de tulp.

Wil je creatief knutselen met de hyacint?

Omdat de hyacint zo’n gemakkelijke bol is, kun je hem heel goed gebruiken in lentetafereeltjes. Je kunt een schaal vullen met steekschuim, terwijl je ruimte vrij laat voor voorgetrokken hyacintenbollen (d.w.z. bollen die al wortels hebben en uitgelopen zijn). Omdat ze op water kunnen groeien, zijn ze hier ideaal voor. Met mos, grote bladeren en allerlei kleurig decoratiemateriaal kun je er een fris tafereeltje van maken. Door er een paar paaseitjes en kuikentjes aan toe te voegen is het helemaal klaar voor de paasdagen!

Bijzondere hyacinten

Boshyacint of wilde hyacint

De wilde hyacint of boshyacint is net als de gewone hyacint een lid van de Aspergefamilie. De trossen hangen naar één kant en de kleur is veelal blauw, maar ook in het wit te vinden en in zeldzame gevallen zie je een roze exemplaar. Boshyacinten vind je in Nederland in duingebieden, zoals het hyacintenbos in Loosduinen. Ze vormen dan een blauw tapijt. Verder lijken ze erg op de Engelse Bluebells.

Waterhyacint

De waterhyacint lijkt sprekend op de gewone Aziatische hyacint, maar is er geen familie van. Het is een waterplant uit de Pontederiafamilie. Ze hebben met lucht gevulde bladvoeten, waardoor ze kunnen drijven, en vermeerderen zich via de wortelstok en door zaad. Als invasieve soort kan deze oorspronkelijk Zuid-Amerikaanse waterplant een echte plaag worden, en om die reden is sinds 2016 het bezit, verhandelen, kweken, transporteren en importeren van deze soort in heel Europa verboden.