Laurier

De laurier kennen we als onmisbaar ingrediënt in stoofpotten. Maar daarnaast is het ook een wintergroene heester die prachtige bloemen kan geven.

Alles wat je te weten wil komen over de laurier vind je op deze pagina:

Wat is een laurier?

De laurier (botanische naam Laurus nobilis) komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten, Iran en Irak. Het is een houtachtige wintergroene heester, die tegenwoordig overal in het Middellandse Zeegebied voorkomt in de vorm van bomen tot wel 18 meter hoogte. De heester heeft mannelijke en vrouwelijke bloemen aan verschillende planten, dit maakt vermeerdering iets minder eenvoudig.

De Laurus nobilis is de meest voorkomende laurier, maar daarnaast zijn er ook twee soorten;

  • De Laurus nobilis ‘Angustifolia’ met smalle blaadjes
  • De Laurus nobilis ‘Aurea’ met geelgroene bladeren.

Verzorging van de laurier

Je kunt de laurier het beste in mei in de tuin planten, maar omdat hij niet tegen strenge vorst kan, kun je hem beter als potplant houden. Houd er rekening mee dat hij groot wordt, en dus veel ruimte nodig heeft. De laurierstruik kan toegepast worden als laurierhaag, maar je kunt een laurier ook laten uitgroeien tot boom, en zelfs met zorgvuldig snoeiwerk een leilaurier kweken.

 De laurier heeft graag organisch bemeste grond. De grond moet goed gedraineerd zijn, maar de kluit mag ook niet uitdrogen. Wanneer de grond niet goed waterdoorlatend is zal dit de groei remmen. Het is verstandig om je laurier elke dag water te geven, zeker in de zomer als de temperaturen hoger zijn. Verder is het een gemakkelijke heester. Je kunt hem in het voorjaar wat mest geven, maar noodzakelijk is het niet.

In model snoeien

Je kunt ervoor kiezen om je laurier in een model te snoeien. Hij kan het aan om sterk teruggesnoeid te worden. Het kan ook nodig zijn als je hem niet al te groot wil laten worden, om hem een beetje in bedwang te houden. Maar buiten dat is snoeien niet nodig.

Oogsten van laurierbladeren en laurierbessen

Verse bladeren

Je kunt het hele jaar door de laurierbladeren en -bessen oogsten. Verse bladeren kun je een week afgesloten bewaren in de koelkast.

Bladeren drogen

De bladeren kun je op diverse manieren drogen. Je kunt takjes aan het plafond hangen, bijvoorbeeld op een droge zolderverdieping, maar je kunt ze ook in de zon drogen. Tenslotte kun je ervoor kiezen om de bladeren te drogen in speciale droogapparaten of niet warmer dan 50 graden in de oven. Gedroogde laurierbladeren en -bessen kun je luchtdicht tot enkele jaren bewaren in een pot.

De laurier vermeerderen

Je kunt de laurier met wortelstekken en zgn. kopstekken vermeerderen. Dit doe je bij voorkeur bij oudere laurierplanten in de maand september.

Er kan rond de plant ‘opschot’ opkomen, dat zijn wilde scheuten die boven de grond komen. Deze scheuten kun je met wortel en al lossnijden van de moederplant en apart in een pot opkweken.

Stekken van ongeveer 10 cm lang snijd je in september van de laurier. Je zet de stekken in stekgrond, waarbij je wat stekpoeder kunt gebruiken tegen schimmelontwikkeling en om wortelvorming te bevorderen. Stekjes houden van een warme (ongeveer 18 graden) en vochtige omgeving. Zodra de eerste wortels en knoppen ontstaan, kun je ze in aparte potten verder opkweken. 

Omdat de laurier tweehuizig is (je hebt mannelijke en vrouwelijke planten), heb je dus minimaal twee planten, een mannelijke en een vrouwelijke, nodig om zaad te kweken. Omdat Nederland eigenlijk te koel is voor de laurier, is de kans niet heel groot dat je besjes zult krijgen.

Natuurlijk kun je ook gewoon laurierbessen kopen bij de zaadhandel en die planten. Laat je niet afschrikken, het kan vrij moeilijk zijn om de zaden te laten ontkiemen. Maar de aanhouder wint.

Laurierkers

In Portugal heb je de Portugese laurier, de Prunus Lusitanica Angustifolia, en daarnaast is er ook een laurierkers, de Prunus laurocerasus. Beide planten worden vaak verward met de laurier, uiterlijk lijken ze er ook erg op. Deze planten zijn echter verwant aan de kers en de rozenfamilie Rosaceae en dus ondanks de naam niet aan de laurier die een lid is van de familie Lauraceae.

Heel belangrijk is om je te realiseren dat de bessen van de laurierkers licht giftig zijn, in tegenstelling tot de bessen van de echte laurier, die een geliefd keukenkruid vormen.

De Portugese en kerslaurier zijn aantrekkelijk voor vlinders (de bloemen) en vogels (bessen) en kunnen daardoor gemakkelijk in het wild uitgezaaid worden. Dit maakt ze een potentieel invasieve exoot.

Bekende subsoorten van de laurierkers (de Prunus laurocerasus) zijn de laurier rotundifolia, de laurier caucasica, de laurier novita en de laurier ‘Otto Luyken’. Verschillen tussen deze varianten zijn te vinden in winterhardheid, groeisnelheid, groeihoogte en in mindere mate het uiterlijk.

Gebruik van de laurier

Het is een veelzijdige plant. Hij wordt in de tuin veel gebruikt als erfafscheiding, maar het zou zonde zijn om het daarbij te laten. De blaadjes zijn niet eetbaar, maar als je ze meekookt in een gerecht, geven ze wel veel smaak mee. Vergeet alleen niet om ze voor het serveren te verwijderen.

Ook voor je spijsvertering is het een goed idee om laurierblaadjes aan je gerechten toe te voegen. Het wekt de eetlust op en bevordert de spijsvertering. Daarnaast kan het helpen tegen krampen en reumatische klachten. De laurierbessen hebben deze werking ook.

En tenslotte helpt de laurier ook nog op biologische wijze tegen ongedierte. Een paar blaadjes laurier in je keukenkastjes zullen deze plekken een stuk minder aantrekkelijk maken voor ongedierte zoals muizen. De geur van laurier vinden ze namelijk helemaal niets.

Wij mensen daarentegen gebruiken laurierblad steeds vaker in potpourriemengsels en droogstukjes, voornamelijk vanwege de mooi gevormde stevige bladeren, maar ook vanwege de geur.

Wist je dat...

De laurier werd vroeger, met name in de Romeinse tijd, gezien als een symbool van wijsheid en glorie. Veldheren en keizers, met als bekend voorbeeld Julius Caesar, werden gekroond met een laurierkrans. Pas in de 17e eeuw maakten we in Nederland kennis met laurierblad als ingrediënt in de keuken.