Freesia

De freesia herken je aan de unieke ‘kam’ met bloemen. Elke steel draagt zo meerdere kleine bloemen, een perfecte aanvulling voor elk boeket, óf als boeket op zich. Zelfs na het zetten in de vaas komen er nog nieuwe bloemen bij!

De freesia is een heerlijk geurende plant uit de familie van de lissen. Als snijbloem roept ze nostalgische herinneringen op, je zou het een vintage bloem kunnen noemen. Tegenwoordig wordt ze weer steeds populairder, en is het een populaire bloem in bruidsboeketten. De geur is subtiel maar wél lekker zoet. Niet voor niets een veelgebruikte geur in verzorgingsproducten en parfums. 

De naamgeving van de plant

De freesia werd door de botanicus Ecklon aan het einde van de 19e eeuw ontdekt in de Kaapkolonie in Zuid-Afrika. Hij vernoemde de bloem naar zijn vriend, de Duitse arts Freese. Vaak wordt per ongeluk de naam ‘fresia’ gebruikt voor de bloem, maar het is nu wel duidelijk dat dit een onjuiste spelling is.

In de Nederlandse literatuur wordt de freesia ook wel ‘Kaaps lelietje der dalen’ genoemd. De naam is nooit heel erg ingeburgerd geraakt, maar het geeft wel aan in wat voor gebied deze elegante plant in Zuid-Afrika gevonden is.

Wat zijn de bloeiwijze en de kenmerken?

De bijzondere bloeiwijze van deze bloem wordt een kam genoemd, vanwege de netjes op een rij staande bloemknoppen, waarbij ook in de vaas nog nieuwe knoppen bij kunnen komen.

Freesia’s bestaan in diverse kleuren en varianten. Er is een onderscheid tussen enkelbloemig, semi-dubbelbloemig en dubbelbloemig, en ze zijn onder andere verkrijgbaar in de kleuren wit, geel, oranje, blauw, roze, paars en rood, en zelfs enkele tweekleurige varianten.

Freesia’s zijn meerjarige knolgewassen. Ze zijn niet echt winterhard en hebben daarom wel wat hulp nodig als je ze in de tuin geplant hebt. De lange lancetvormige bladeren zijn tot 15 cm lang, en uit het midden komt de bloemenaar omhoog. De bloemen staan met 5-10 trechtervormige bloemen met 6 lippen op de aar. Waar de eerste bloem begint maakt de steel een scherpe hoek, waardoor de bloemen rechtop omhoog staan, enigszins zoals de tanden van een kam. Ze worden 40 tot 60 cm hoog en de bloeiperiode is van juni tot augustus

Planten met de naam Freesia

Hoe verzorg je de freesia als snijbloem?

Een bos fresia's staat prachtig in een slanke vaas, gecombineerd met Ammi majus (witte dille), de tulp, iris, Asclepia en Statice. Je kunt het ook heel simpel houden met wat mooi groen, zoals de ledervaren, Asparagus of Aralia.

Zelfs in de vaas blijft de freesia nog steeds doorgroeien. Snijd bij het in de vaas schikken ongeveer 3 tot 5 cm van de steel af, en geef de bloemen snijbloemenvoedsel voor langer plezier.

De freesia houdt niet van tocht, de volle zon of de verwarming, en ook met een fruitschaal in de nabijheid doe je het boeket geen plezier. Fruit scheidt ethyleengas af, waardoor de bloemen sneller verouderen.

Hoe verzorg je de freesia als tuinplant?

De freesia is ook een prachtige blikvanger in uw tuin, en een mooie bijkomstigheid is dat je rustig de bloemstelen kunt knippen om een mooie bos voor in huis te maken. De plant lijdt hier niet onder.

Freesia’s zijn knolgewassen. Als je freesiaknollen uitzoekt voor je tuin, kies dan grote knollen, die niet zacht of zompig aanvoelen. Dat kan een teken van rotting zijn. Grote knollen geven stevigere en langere stengels met vaak ook grotere of meer bloemen.

Verzorgen

Bewaar de knollen voordat je ze plant enige dagen tot weken op hoge kamertemperatuur. Dit is om ze voor te bereiden op een succesvol bloeiseizoen. Daarna kun je ze van maart tot mei planten in de tuin op een zonnige plek. Freesia’s hebben luchtige, voedselrijke en goed gedraineerde grond nodig. Let er bij het water geven op dat de freesia een echte dame is. Ze houdt niet van regen in haar kapsel, dus zorg ervoor dat je de grond water geeft, en niet de plant!

Ook na de bloei groeien de bladeren van de freesia gewoon door. Daarmee zorgen ze voor een goede reserve in hun knollen, dus geef ze deze tijd. Bovendien is een freesia zonder bloemen nog steeds een heel aantrekkelijke plant.

Overwinteren

In het najaar, ruim voor de eerste vorst, en als de bladeren zijn afgestorven, kun je de knollen opgraven, om ze op een koele, donkere en droge plek te laten overwinteren. Laat ze daarna in het voorjaar weer enkele dagen tot weken op hoge kamertemperatuur voorbereiden, voordat je ze weer in je tuin plant.

Planten

Je kunt de fresia’s in de volle grond planten, maar je kunt ook mooie composities met freesia’s en andere (bol-)gewassen in grote manden maken. Dit geeft een heel mooi effect, en het maakt het ook gemakkelijker om de bollen en knollen in het najaar te rooien.

Tenslotte nog aandacht voor de freesia laxa, de schijnfeesia. Het is een kleine ondersoort van de bekende fresia’s, maar deze heeft een heel leuke eigenschap. De kleine rode freesia laxa is zeer geschikt voor verwildering. Als ze op een plek staat waar ze goed gedijt, dan kan ze zich heel gemakkelijk zelf herzaaien en vermeerderen. Een mooie kans voor een tuin met verwilderingselementen.

De freesia als kamerplant

Pas in 2014 is er een freesia ontdekt die potentieel als kamerplant gehouden kan worden. In 2016 is deze op de markt gebracht met de naam Feelgood Freesia. Deze naam verwijst naar de in freesia’s aanwezige inhoudsstof linalool; een bewezen stressverlagende stof die binnenshuis aardig wat positieve invloed op je gemoedstoestand kan hebben.

De symbolische betekenis van de freesia

De freesia staat symbool voor onvoorwaardelijke liefde en eerbaarheid. Het was ooit traditie om fresia's cadeau te doen bij het zevende huwelijksjaar. Na zeven jaar zou er namelijk een ‘keerpunt’ zijn in de liefde (gerefereerd naar de zeven vette en zeven magere jaren), dan is een kleine herinnering aan de onvoorwaardelijke liefde wel op zijn plaats!