Camelia

De bloemen van de Camelia zijn indrukwekkend en prachtig van kleur. In Japan en China wordt de Camelia al meer dan duizend jaar gekweekt en wordt de plant als gelukssymbool beschouwd.

De bloemen van deze plant zijn indrukwekkend en hebben wel wat weg van de roos en lotusbloem. De Camellia Japonica, nauw verwant aan de Camellia Sinensis (de enige echte theeplant) is in Nederland bekend onder de namen Japanse Roos, Winterroos en Camelia.

Oorsprong

De plant wordt al duizenden jaren gekweekt in Japan en China, waar hij als gelukssymbool wordt beschouwd voor het Chinese Nieuwjaar, en aan de goden wordt geofferd. In 1692 mocht Europa kennismaken met deze winterroos, toen de VOC ze meebracht. Sindsdien zijn er al duizenden cultivars en hybriden gekweekt.

De bekende botanicus Carl Linnaeus heeft de bloem als eerbetoon vernoemd naar een Tsjechische Jezuïet, de botanist Georg Joseph Kamel.

De Camelia is een groenblijvende struik of kleine boom op stam met glanzende, dikke ovale bladeren. De struik is redelijk winterhard, maar kan niet tegen echte vorst, daar zul je de wortels tegen moeten beschermen.

Bij deze struik gaat alle aandacht naar de bloemen. De naam ‘winterroos’ is niet zomaar gekozen; de bloeitijd is van februari tot en met maart, en de bloemen, soms enkelvoudig, soms dubbel, zijn prachtig en opvallend. Meestal zijn ze éénkleurig, maar er komen steeds meer cultivars met meerdere kleuren.

Als je huisdieren hebt, of andere dieren die in je tuin rond mogen lopen, dan is de Camelia een heel goede keuze; hij is namelijk niet giftig.

Wat is de beste verzorging?

De Camelia kun je moeilijk tot niet als kamerplant houden, maar in de tuin staat hij prachtig. Met name omdat het een volle, bladhoudende wintergroene struik is, die ook nog eens al vroeg in het jaar je tuin opfleurt met zijn prachtige bloemen.

In huis heb je te maken met belangenconflicten; een Camelia in bloei wil een temperatuur van rond de 15 graden Celsius hebben, en een nachttemperatuur van zelfs 5 graden. Als het warmer is, iets wat wij mensen wel zo prettig vinden, dan zullen de knoppen verdorren en eraf vallen.

Planten: standplaats is belangrijk

De Camelia houdt van een zure grond. Daar kun je gemakkelijk aan voldoen door een dikke mulchlaag over zijn wortels te leggen. Dit is sowieso een goed idee omdat de Camelia geen diep wortelgestel heeft. De mulchlaag voorkomt uitdroging en beschermt tegen hitte van de zon, en de kou in de winter.

De standplaats is voor de Camelia belangrijk. Plant je Camelia het liefst op een beschutte plek met schaduw en niet teveel wind. Hij heeft een voorkeur voor de avondzon, maar een schaduwrijke plek op het zuiden kan ook prima.

Plant je Camelia even diep als de pot waarin je hem gekocht hebt hoog is. Zorg daarbij voor een goed gedraineerde, zuurstofrijke grond met veel compostmateriaal. Let erop dat je daarna geen andere planten dicht in de buurt kunt planten, om de wortels niet te beschadigen. Ditzelfde geldt ook voor schoffelen. Onkruid moet je dan ook met de hand verwijderen.

Bij vorst kun je overwegen om de wortels te bedekken met een dikke laag stro, en de takken waaraan de knoppen zitten af te dekken met een goede kwaliteit vliesdoek. Op die manier hoef je de plant niet uit te graven om binnen te zetten, met het risico dat je de wortels beschadigt.

De Camelia zaaien

De zaadbollen van de Camelia zijn met recht ‘bollen’, op het eerste gezicht lijkt het zelfs op appeltjes. Je kunt proberen zelf een Camelia van zaad op te kweken. Daarvoor moet je het zaad zodra de bollen openbarsten zaaien, en ze bij een temperatuur van 25 graden opkweken. Als dat allemaal lukt, dan moet je nog wel enkele jaren geduld hebben, want de Camelia is een zeer langzame groeier.

Bemesten met organische tuinmest

De Camelia houdt van een zure grond, het liefst een mengsel van tuinaarde en turf. Geef de plant verder twee keer per jaar, in maart en in juni, een schepje organische tuinmest en zorg verder voor een goede laag mulch om te beschermen tegen uitdroging, hitte en kou.

De Camelia in de tuin

Verplanten

Omdat de Camelia ondiepe, kwetsbare wortels heeft, moet je goed overwegen of je het risico wil lopen om bij het verplanten de kluit dermate te beschadigen dat de plant een flinke terugslag krijgt of zelfs dood gaat. Zorg er dus voor dat wanneer je de plant wil verpoten je voorzichtig doet. zodat je na het verplanten kunt genieten van de bloemen.

Snoeien

De Camelia is een langzame groeier. Daarom hoef je hem nauwelijks te snoeien. Als je hem toch wil snoeien, dan kun je dat het beste in het voorjaar doen, nadat de struik is uitgebloeid. Je kunt met het zogenaamde ‘budsnoeien’ wel de bloei van de Camelia versterken. Hiervoor verwijder je in december ongeveer een derde deel van de bloemknoppen, zodat de achtergebleven knoppen meer voedsel krijgen en zich beter ontwikkelen. Je wordt beloond met mooie, grote bloemen in het vroege voorjaar.

Stekken

Je kunt de Camelia gemakkelijk stekken, maar je hebt daar wel geduld voor nodig. De plant groeit langzaam, slechts enkele centimeters per jaar, en het kan dan ook zeker drie maanden duren voordat de stekjes gaan wortelen. Kies een takje met hardhout, of een verse scheut, en doop de stek in stekpoeder voor je hem in de grond steekt. De beste tijd voor het stekken van een Camelia is het najaar.

Ook qua verzorging draait bij de Camelia alles om de bloemen. Het is een erg gemakkelijke en ijzersterke plant om te houden, maar daarentegen is het een uitdaging om hem in bloei te krijgen.

De Camelia is geen kamerplant, omdat hij in de bloeiperiode een koele ruimte nodig heeft. Als het te warm is, verdorren de bloemknoppen en vallen ze eraf.

Maar ook in de tuin kun je problemen krijgen met de knoppen. In dit geval gaat het om de nazomer en de herfst, als de bloemknoppen voor de komende winter worden gevormd. Als ze in die periode te droog staan (vergeet niet, hun wortels gaan niet diep), dan zul je dat in de winter merken doordat de knoppen eraf vallen. Geef ze daarom in de nazomer en het najaar ruim voldoende water, en zorg voor een laag mulch zodat het water niet te snel kan verdampen.

Wist je dat...

De Camelia een grote rol heeft gespeeld in het beroemde boek van Alexandre Dumas fils; ‘La dame aux Camélias’ (1848).

Hierin vertelt onder andere een jongeman, Armand Duval over zijn liefdesgeschiedenis met Marguerite Gauthier, die hij heeft leren kennen in de opera als ‘de dame met de Camelia’s’. Zij droeg witte Camelia’s als ze beschikbaar was, en rode wanneer ze ‘onwel’ (ongesteld) was. De opera ‘La Traviata’ van Giuseppe Verdi is op dit boek gebaseerd.