Gloriosa

De gloriosa, ook wel prachtlelie, is een opvallende bloemsoort die zorgt voor net een beetje extra sensatie.

Hoe herken je de gloriosa?

De gloriosa is een waar oogappeltje in een boeket, met zijn lange stelen en zes kroonbladeren is het een echte aandachtstrekker. De gloriosa is ook te herkennen aan zijn felle kleur met gele accenten.

Haar exotische bloemen staan zelfstandig aan een lange, aan het eind geknikte steel. hun kopjes hangen omlaag, maar de 5 tot 9 cm lange vlammend rode en gele kroonbladeren staan omhoog teruggeslagen. De lange gele meeldraden staan naar buiten gericht en geven de bloemen een buitenaardse uitstraling. Na de bloei ontstaan groene driedelige vruchten, en de vuurrode zaden daarin zijn ook weer een lust voor het oog.

De ranken kunnen tot 2 meter lang worden en moeten aan een rekje omhoog worden geleid. Ze kunnen zich dan stevig vastgrijpen aan het rekje. De gloriosa heeft diepgroene, glanzende lancetvormige bladeren, en de stelen waar de bloemen op staan zijn zeer stevig.

Hoe verzorg je de gloriosa?

De gloriosa staat binnen voor het raam prachtig als kamerplant, en ze kan in de zomermaanden ook uitstekend in de tuin groeien. Ze wordt tussen 150 en 250 cm hoog, en kan prima tegen de volle zon of halfschaduw. De bloeiperiode is van juli tot september.

De klimlelie houdt van een vochtige grond met een neutrale zuurgraad. Ze is bladverliezend, en zoals eerder vermeld is ze niet winterhard, en daarom kun je haar pas in mei buiten planten.

Iets om je bewust van te zijn; de gloriosa mag absoluut niet gesnoeid worden.

In een boeket

De gloriosa is een graag geziene gast in een kleurrijk plukboeket. Niet voor niets komt deze bloem dan ook veel terug in de boeketten van Fleurop. Deze bloem verzorg je net als alle andere bloemen. Snij de bloemen schuin af, zet de bloemen in koud water met snijbloemenvoeding én zorg voor een schone vaas. Op deze manier geniet je het langst van deze mooie bloem!

De gloriosa is het hele jaar door te verkrijgen bij de bloemist. Wil je zelf genieten van een boeket met deze prachtige bloem? Dan is het boeket ‘Kleurexpolosie’ of ‘Rijkelijk rood’ een aanrader!

Als kamerplant

De gloriosa staat het liefst op een zonnige plek voor het raam of in een serre. Zorg dat de aarde vochtig blijft, maar laat geen water op de schotel staan; ze houdt niet van natte voeten. Je kunt het aan de bladeren zien als ze toch teveel water gekregen heeft. Deze zullen bruin worden.

Ongeveer eens per week heeft ze plantenvoeding nodig. Als je de dode bloemen consequent verwijdert, zul je lang kunnen genieten van haar bloei.

Wanneer de plant is uitgebloeid, mag ze gaan overwinteren. Dit kan op twee manieren. Graaf de knol voorzichtig uit en bewaar hem in de winter droog op een koele plek. Of laat de bovengrondse delen afsterven en verwijder ze daarna, en zet de plant dan met pot en al op een droge, koele en donkere plek. In april kun je hem dan weer in een pot planten en water geven, waarna je de hele zomer weer van deze vlammende prima donna kunt genieten.

Als tuinplant

Zomers komt de klimlelie als kuipplant uitstekend tot haar recht op een beschutte plaats op het terras. Ook dan geldt; een vochtige maar niet te natte aarde en eens per week bemesten. Als de temperatuur in het najaar onder de 16 graden komt, is het tijd voor haar winterslaap. Je kunt de potten binnen zetten op een koele, droge en donkere plek, en je hoeft ze de hele winter geen water te geven. In het voorjaar, als de temperaturen rond de 16 graden zijn, kunnen de knollen weer water en meststoffen krijgen en zul je zien dat de prachtlelie haar schoonheid graag weer tentoonspreidt.

In de volle grond kun je de knollen of wortelstokken vanaf begin mei op een zonnige, beschutte plaats planten in zanderige veengrond. Plaats de knollen loodrecht, met de kwetsbare groeipunt omlaag gericht. Zodra de wortels hun werk gaan doen, kan de plant tot wel 10 cm per dag groeien, ze zet er haast achter! Het hele zomerseizoen zul je dan verwend worden met de prachtige frèle rode bloemen, vooral als je ook de uitgebloeide bloemen direct wegsnijdt.

In het najaar vormt ze grote nieuwe wortelstokken. Deze moeten vóór de eerste nachtvorst uit de grond gehaald worden. Bewaar ze gedurende winter op een koele en droge plek, bijvoorbeeld in droge turfmolm. Let bij het uitgraven op dat je het groeipunt van de knol (waar het nieuwe plantje uit komt) niet beschadigt. Als dat toch het geval is, dan kun je helaas de knol weggooien.

De gloriosa vermeerderen

Bij een goede verzorging komen er uit één knol twee aan de bovenkant met elkaar vergroeide broedknollen. Na de winterrustperiode kun je deze knollen uit elkaar breken, maar zorg er daarbij wel voor dat je de kwetsbare groeitop niet beschadigt. De beide knollen kun je in een pot planten met een mengsel van bladaarde, turf en scherp zand.

De bekendste cultivar is de gloriosa superba 'Rothschildiana'. Deze is ook het makkelijkst te onderhouden. Haar bloemen hebben rozerode bloembladen, vaak met gele randen.
Als tegenhanger is er ook bijvoorbeeld de gloriosa superba 'Simplex'. Deze heeft een kleinere bloem, en de bloemblaadjes zijn meer oranje.

Alle delen van de klimlelie zijn giftig. Houd er daarom rekening mee, als u kinderen of huisdieren heeft, en zorg er ook voor dat in de winter opgeslagen knollen niet per ongeluk in onderzoekende kinderhandjes kunnen komen.

Wist je dat

Geneeskrachtige werking

Behalve een indrukwekkende schoonheid, heeft ze ook een erkende geneeskrachtige werking. Net als de herfsttijloos maakt ze het stofje colchicine of acetyltrimethylcolchicine aan, een alkaloïde dat goed tegen jicht werkt en vroeger ook gebruikt werd bij de behandeling van kanker. Tegenwoordig zijn daar alternatieven voor ontwikkeld. Dit stofje komt in de gloriosa in nog hogere concentraties voor dan in de herfsttijloos, maar omdat ze zich minder gemakkelijk laat vermeerderen, had de herfsttijloos toch de voorkeur.

Let op: ga zeker niet zelf experimenteren hiermee. Net als bijvoorbeeld bij vingerhoedskruid en hartgespan liggen de therapeutische (geneeskrachtige) dosis en de giftige (dodelijke) dosis dicht bij elkaar. Het is geen plantje om onbekommerd mee aan de slag te gaan. Ze is en blijft giftig.

Symbolische betekenis

Deze bloem heeft redelijk wat weg van een ladder, trap of hoge paal. Door zijn uiterlijk staat deze bloem er dan ook voor: ambitie en succes. De gloriosa zoekt het namelijk steeds hoger op.