Kruidje-roer-me-niet

Het kruidje-roer-me-niet ook wel mimosa genoemd, behoort tot de familie van de vlinderbloemigen. Hij heeft even geveerde, samengestelde blaadjes. Het eerste jaar groeien de stelen, die bedekt zijn met stekeltjes uit zichzelf omhoog.

Over het kruidje-roer-me-niet

In Zuid-Amerika, waar dit plantje oorspronkelijk vandaan komt, wordt het kruidje-roer-me-niet, als onkruid beschouwd.

Als je de 1 cm lange, smalle blaadjes van het kruidje-roer-me-niet aanraakt, vouwen ze "dicht", en ook het bladsteeltje vouwt zich om. Dit gebeurt alleen bij temperaturen boven de 18 °C. Ook bij windstoten kunnen de blaadjes dichtvouwen. Na enkele minuten strekken de bladstelen weer en vouwen de bladeren zich weer open. Mogelijk is dit hun verdedigingsmechanisme tegen herbivoren, maar zeker weet men dit niet.

Het kruidje-roer-me-niet kan ook in bloei komen. De bloeiwijze lijkt erg op dat van de mimosa plant (Acacia Dealbata) die in de bloei gele pluizige bolletjes zien (zie afbeelding). De bloei van het kruidje-roer-me-niet wordt gekenmerkt door de paars-roze bolletjes. 

Hoe werkt kruidje-roer-me-niet

Het kruidje-roer-me-niet, of mimosa pudica, vouwt zijn blaadjes dicht bij aanraking. Dit wordt gezien als bewijs dat planten niet alleen leven, maar ook zeer snel kunnen reageren. Dit terwijl ze geen zenuwstelsel hebben.

Dit is mogelijk doordat het plantje bladscharnieren heeft, die bestaan uit zwellingen (pulvini) op de bladsteel, waar zich motorische cellen in bevinden. Als de celdruk op deze motorische cellen verandert, bijvoorbeeld door aanraking, beweegt het blad.

's Nachts zijn de blaadjes ook samengevouwen. Dit wordt de slaapstand genoemd. Het plantje voorkomt zo dat het te veel vocht verdampt.

Het is trouwens een fabeltje dat je de plant plaagt door hem aan te raken. Het is helemaal niet slecht voor de mimosa pudica om aangeraakt te worden en zijn blaadjes te sluiten.

Verzorging van het kruidje-roer-me-niet

Temperatuur en standplaats:
Het kruidje-roer-me-niet komt oorspronkelijk uit het warme Zuid-Amerika en daarom voelt het zich het lekkerst bij temperaturen tussen 20 en 25 graden Celsius. Bij temperaturen onder de 20 graden zal hij aftakelen, wat als eerste te merken is aan het rood worden van de blaadjes. Zet het kruidje-roer-me-niet op een zonnige plaats en laat hem daar rustig staan. Deze plant kan er slecht tegen om gedraaid te worden, waardoor het licht ineens van een andere kant komt. Daarom adviseren wij de plant niet te draaien en op een zonnige plaats te laten staan.

Bij een temperatuur boven 25 graden, en opgebonden tegen een stok, groeit de plant het beste. In deze omstandigheden kan het gemakkelijk 2 meter hoog worden.

Het kruidje-roer-me-niet, of de mimosa pudica, kan ook in de tuin geplant worden. Maar let er bij het poten op dat het wel een beschutte, zonnige plaats nodig heeft. In september zal hij wel binnen gehaald moeten worden, want de winter redt hij niet, en het eerste teken daarvan zal zijn dat de blaadjes rood verkleuren.

Water:
Hoe zonniger de standplaats, hoe meer water het kruidje-roer-me-niet nodig heeft. Geef hem liever dagelijks wat minder water, dan 1x per week veel water, want hij kan niet tegen natte voeten. Als hij teveel water gekregen heeft, dan zie je dat als eerste aan het geel worden en afvallen van zijn blaadjes.

Bemesting en verpotten:
Elk voorjaar geef je het kruidje-roer-me-niet een vers laagje potgrond en als het nodig is, kun je hem verpotten. Ze hebben graag een ruime pot. Het is niet nodig om hem meststoffen te geven.

Bloei:
Bij een goede verzorging en de juiste omstandigheden kan het kruidje-roer-me-niet al het eerste jaar tot bloei komen. De bloeitijd is juli tot augustus. De 0,8 tot 1 cm grote paars-roze pluizenbolletjes zijn een feest om te zien, maar ze bloeien slechts één dag.

Om ook vruchten te krijgen moet je meerdere planten hebben. De bloem moet namelijk bestoven worden met stuifmeel van een andere plant (kruisbestuiving). De vrucht van de mimosa pudica bestaat uit peulen, die 1 tot 2 cm lang en aan de randen stekelig zijn. Het zaad is ongeveer 2,5 mm.

Kruidje-roer-me-niet snoeien

Als het kruidje-roer-me-niet te groot wordt en gaat woekeren, dan kun je hem terugsnoeien tot een redelijk formaat. Dit kun je het beste doen in het voorjaar.

Kruidje-roer-me-niet stekken of zaaien

Zaaien:
Het zaad van kruidje-roer-me-niet kun je in het voorjaar binnenshuis opkweken bij een temperatuur tussen 20 en 40 graden Celsius, in een zaaibakje en 1 of 2 keer verspenen. Strooi het zaad over een mengsel van cocopeat en zand, en giet daar heet water met een temperatuur van 80 graden overheen. Het zaad hoef je alleen aan te drukken en niet te bedekken. Houd de grond vochtig en wacht af.

Stekken:
Mimosa pudica wordt vaker gezaaid dan gestekt, maar het is wel mogelijk. Gebruik hiervoor niet al te jonge takken. Je kunt ook het steeltje in stekpoeder dopen, hem in potgrond steken en daarna de grond vochtig houden.